Expando – z włoskich laboratoriów do polskich sadów

Ostatnie lata w produkcji sadowniczej i warzywniczej wiążą się z dużymi zmianami w opłacalności produkcji. Utrata dostępu do części rynków zagranicznych doprowadziła do nadpodaży owoców i warzyw. W nowej sytuacji, na rynku pozostaje głównie miejsce dla produktów najlepszej jakości. Jednocześnie, konieczne jest dalsze podniesienie wydajności z jednostki powierzchni gdyż tylko, uzyskanie wyższego plonu handlowego i możliwość sprzedaży go, po wyższych cenach zapewnia zamknięcie procesu produkcyjnego zyskiem.

Przynależność do elitarnego grona producentów towaru najwyższej jakości, wiąże się z wprowadzeniem kosztownych technologii produkcyjnych. Trzeba liczyć się z zastosowaniem skomplikowanych programów nawożenia i ochrony. Wielokrotne opryski często wysoko stężonymi i rozbudowanymi w składzie mieszaninami nawozów, biostymulatorów i środków ochrony roślin znacznie podnoszą ryzyko popełnienia błędu.

W tym segmencie jednak sytuacja zmienia się dla wielu producentów owoców i warzyw. W roku 2016 rozwiązanie podniesienia jakości przy utrzymaniu w ryzach kosztów i najwyższego bezpieczeństwa znaleźli naukowcy z włoskiej firmy Green Has Italia, którzy opracowali produkt poprawiający jakość owoców w prostym do zastosowania programie.

Zespół laboratoriów należących do Green Has Italia podjął wyzwanie i stworzył produkt, który wpływa na poprawę wszystkich procesów fizjologicznych prowadząc w konsekwencji do optymalnego wzrostu i uzyskania najlepszego jakościowo plonu. Ścisłe badania laboratoryjne i polowe prowadzono w wielu uprawach korzystając z najnowocześniejszych osiągnięć wiedzy i dostępnego sprzętu. W pracach nad projektem sięgano do najdalszych zakątków biologii pracując na poziomie molekularnym.

U źródeł założeń eksperymentu było osiągnięcie w cyklu produkcyjnym idealnie wykształconych owoców, przy rekordowo wysokim plonie. Fundamentem procesu badawczego było poszukiwanie czynnika lub czynników wpływających na najbardziej elementarne części anatomiczne owocu jaką jest pojedyncza komórka.

Projekt podzielono na trzy fazy, z których każda charakteryzowała się odmiennym kierunkiem prowadzenia badań. W pierwszej skupiono się nad procesem intensyfikacji dzielenia komórek i pracowano nad uzyskaniem większej niż normalnie ich ilości.

Druga faza badań polegała na określeniu wpływu różnych substancji aktywnych na definiowanie i osiąganie większych rozmiarów poszczególnych komórek.

Trzecia, poniekąd wynikająca z poprzednich, skupiała się na tworzeniu komfortowych warunków do przebiegu wszystkich procesów fizjologicznych po to, by jak najlepiej wykorzystać zbudowany potencjał plonotwórczy.

Intensywność podziałów komórkowych warunkowana jest genetycznie, za zadziałanie odpowiednich genów odpowiada bodziec hormonalny. Wprowadzenie dodatkowych ilości substancji rozpoznawanych przez roślinę jak hormony okazało się rozwiązaniem intensyfikującym podziały komórkowe.

Wykorzystując dostarczoną przez najnowsze badania wiedzę, mówiącą o tym, że główne działanie intensyfikujące podziały komórkowe przypisywane jest hormonom z grupy cytokinin. zespół badawczy pracujący nad Expando skupił swoje działania na wprowadzeniu do rośliny dodatkowej ilości substancji o działaniu tożsamym z naturalnymi cytokininami. Cytokininom przypisywane są również inne funkcje. Między innymi pobudzanie wzrostu objętościowego komórek, stymulowanie transportu składników pokarmowych. Prowadzone w późniejszym okresie eksperymenty z wprowadzeniem substancji cytokininopodobnych potwierdziły słuszność założenia. Dodatkowo odkryto, że wyższa zawartość cytokinin w roślinie zwiększa zawartość pozostałych hormonów, w tym auksyn, które również stymulują pozytywnie podziały komórkowe.

Po zaaplikowaniu pierwszych wzorców przyszłego produktu na badanych roślinach uzyskano pozytywny dowód stymulacji podziałów komórkowych. Co więcej, podniesienie poziomu cytokinin w roślinie w praktyce skutkowało również utrzymaniem większej ilości zawiązanych owoców. Jasnym więc było, że odnaleziono substancje gwarantujące sukces pierwszej części projektu.

Drugą fazę projektu stanowiło poszukiwanie czynnika, który stymulowałby budowanie masy owoców poprzez zwiększenie rozmiarów pojedynczej komórki. Po dogłębnych analizach posiadanej wiedzy stwierdzono, że poza związkami hormonalnymi na wielkość komórki wpływa również odpowiednia ilość składników pokarmowych i płynność przebiegu procesów fizjologicznych.

Na parametr wielkości wpływa przede wszystkim odpowiedni turgor komórki. Dlatego też w laboratoriach Green Has Italia sporządzono model mieszaniny substancji aktywnych pozwalający na uzyskanie jak najlepszych efektów. Na wielkość komórek podziałano wielotorowo. Bazowy wpływ hormonów rozszerzono umieszczając w Expando również składniki mineralne i organiczne odpowiedzialne za utrzymanie właściwego turgoru. Wprowadzając do składu produktu aminokwasy zadbano o to, by w składzie nie zabrakło proliny, która produkowana jest przez rośliny w okresie stresu. Jej nagromadzenie w komórce pozwala na zatrzymywanie wody, a tym samym nadaje właściwy kształt i utrzymuje na odpowiednim poziomie funkcje życiowe komórki. Poza tym zadbano o to, by roślina mogła swobodnie gospodarować potasem, którego Expando zawiera kilka procent. Formulacja produktu zapewnia szybkie wnikanie i łatwy transport składnika w miejsca gdzie jest on najbardziej potrzebny.

Trzeci etap konstrukcji produktu, czyli utrzymanie właściwych procesów fizjologicznych pozwalający na swobodny wzrost owoców oparto o zasadę, że ostateczna wielkość komórki kształtuje się w dłuższym przedziale czasowym. W okresie tym momenty korzystne dla rozwoju roślin przeplatają się z niekorzystnymi. Tworząc Expando starano się ograniczyć negatywny wpływ warunków stresowych, by cykl produkcyjny uczynić wydajnym w całym procesie wzrostu. Część organiczna zawierająca aminokwasy odpowiadające za redukcję negatywnego wpływu stresów abiotycznych składa się, aż z 13 rodzajów. Wszystkie aminokwasy są pochodzenia roślinnego i uzyskane zostały na drodze kosztownych i jakościowych reakcji nazywanych hydrolizą enzymatyczną. Ten sposób zapewnia najwyższą jakość dostarczonej materii. W procesie hydrolizy enzymatycznej wykorzystuje się naturalne enzymy, które działając na białko rozkładają je na wolne, w pełni aktywne oraz nieuszkodzone cząsteczki aminokwasów. Jakość takiego procesu warunkuje stabilność, jak również jednorodność i bardzo dobrą wartość produktu.

Expando zawiera również witaminy. Stanowią one dodatkowe zabezpieczenie przed negatywnym działaniem stresu, zwłaszcza oksydacyjnego.

Wielkość komórki, a co za tym idzie ostateczna wielkość owoców definiowana jest również dostępnością składników pokarmowych i zaopatrzeniem w produkty powstałe w czasie fotosyntezy. O wydajność tych procesów i właściwe zaopatrzenie w składniki pokarmowe zadbano również projektując skład produktu. Oprócz aminokwasów stanowiących źródło składników budulcowych i ułatwiających transport składników odżywczych, w skład produktu wkomponowano składniki mineralne. Między innymi, poza wspomnianym wcześniej potasem, wbudowano fosfor poprawiający proces transportu energii a także mikroelementy aktywujące wiele procesów życiowych jak chociażby molibden odpowiadający za szybsze przemiany azotu w roślinie z form mineralnych do organicznych.

Podsumowując, z całą odpowiedzialnością można stwierdzić, że na drodze szczegółowych badań molekularnych uzyskano postawiony sobie cel. Stworzono produkt, który poprzez wielotorowe działanie spełnia oczekiwania producentów owoców i warzyw polegające na uzyskaniu doskonałej jakości plonu.